Artikel Nota cultuurhistorisch beleid gemeente Neerijnen 2014

Op 5 februari 2014 heeft de gemeenteraad de Nota cultuurhistorisch beleid vastgesteld.
Cultuurhistorie is de drager van de identiteit van de gemeente Neerijnen en daarmee de basis voor ontwikkelingen op het grondgebied van de gemeente. De gemeente Neerijnen houdt daarom rekening met cultuurhistorie bij haar ruimtelijke ordening. Cultuurhistorie wordt ingezet, ontzien, onderzocht en omschreven.

Onder cultuurhistorie verstaat de gemeente Neerijnen het volgende. 

  1. Archeologische waarden waarmee rekening gehouden dient te worden op grond van de Archeologische waarden- en beleidskaart voor het grondgebied van de gemeente Neerijnen zoals deze door de raad is vastgesteld (Bijlage 1),

  2. Panden en objecten die beschermd zijn, of zijn geweest, op grond van de Monumentenwet of de gemeentelijke erfgoedverordening (Bijlage 3.1 – 3.6),

  3. Objecten en structuren binnen het beschermd dorpsgezicht Neerijnen – Waardenburg (Bijlage 3.7),

  4. Wegen en structuren en gebouwen die gebouwd of aangelegd zijn voor 1826, het moment dat de eerste kadastrale kaart voor de gemeente Neerijnen getekend is (Bijlage 4),

  5. Bouwwerken uit de periode 1940 – 1965 die gebouwd zijn binnen het kader van de wederopbouw.

Het belang van de cultuurhistorie ligt met name in de twee volgende periodes
De cultuurhistorie uit de periode 450 – 1965 heeft binnen deze beleidsterreinen de nadrukkelijke aandacht. In deze periode wordt de rivier beteugeld en krijgen de nederzettingen de definitieve plaats zoals wij die nu nog kennen. Op dat moment is het huidige grondgebruik definitief gestart.

Daarnaast heeft de periode van 52 v.Chr. – 450 de aandacht. In deze periode vestigden de Betuwenaren (Batavieren), onder dwang van de Romeinen, zich in dit gebied waarmee een periode van blijvend gebruik van ons grondgebied aanving.

Uitzonderingen
Bij een bijzonder belang kan een onderzoek verplicht worden gesteld bij onderdelen die genoemd zijn in het hoofdstuk Cultuurhistorie gemeente Neerijnen en genoemd zijn onder de hiervoor genoemde aandachtsgebieden. In deze situatie zal het belang van de cultuurhistorie aannemelijk gemaakt moeten worden.

Er behoeft geen rekening met cultuurhistorie gehouden te worden indien voldaan wordt aan de volgende uitgangspunten.
Op grond van deze afbakening worden met alle bouwwerken, wegen en structuren die na 1826 gerealiseerd zijn, buiten het beschermd dorpsgezicht indien deze niet beschermd zijn, of zijn geweest, als monument en niet gebouwd zijn in de periode 1940 – 1965, geen rekening gehouden met eventueel aanwezige cultuurhistorische waarden.

Inzetten van, onderzoek naar , ontzien of omschrijven van cultuurhistorie
Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt de cultuurhistorie op een serieuze wijze betrokken bij de vormgeving van de plannen. Hierbij zal gestreefd worden naar een recreatief aantrekkelijk gebied met behoud van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Indien mogelijk worden hiervoor middelen aangetrokken die de provincie, het rijk of de Europese Unie beschikbaar stelt voor deze integrale plannen.

Bij ingrijpende wijzigingen aan panden, objecten en structuren zal, evenals bij archeologische waarden, uit een deskundig onderzoek moeten blijken dat er geen (waardevolle) cultuurhistorische waarden verloren gaan. Onderzoeken moeten bijdragen aan de vergroting van de kennis van de cultuurhistorie en de samenhang daarmee aangeven.

De aandacht bij archeologisch onderzoek ligt nadrukkelijk bij de periode 450 – 1945 en op die van 52 v.Chr. – 450. Voor onderzoeken naar vondsten van voor deze periodes kan overwogen worden om deze niet uit te laten voeren indien er zeer zwaarwegende redenen voor zijn.

Het oordeel over het cultuurhistorisch belang dient op een deskundige wijze, vanuit de cultuurhistorie, afgewogen te worden. Een ontwikkeling moet gericht zijn op het behoud van (zoveel mogelijk) cultuurhistorische waarden. Zo nodig zal hiervoor het ontwikkelingsplan aangepast moeten worden. Indien cultuurhistorische waarden geheel of gedeeltelijk verloren gaan dienen deze vooraf, door een deskundige, onderzocht, gedocumenteerd en beschreven te worden.

Het college neemt alleen een besluit, in situaties waar cultuurhistorische waarden in het geding zijn, indien de cultuurhistorische belangen zijn meegewogen en wijkt alleen gemotiveerd af van een uitgebracht advies met betrekking tot de cultuurhistorie.

Met betrekking tot de Archeologie is het beleid op 25 september 2008 vastgesteld. Na 2018 dient het beleid herijkt te worden op basis van de tussen 2008 en 2018 uitgevoerde onderzoeken. Op dat moment is het gewenst om het beleid voor de ondergrondse cultuurhistorie en dat voor de bovengrondse cultuurhistorie samen te voegen. Uitgangspunt bij deze herijking zal zijn om op basis van de onderzoeken de cultuurhistorie verder af te bakenen zodat zoveel mogelijk de cultuurhistorie beschermd wordt en er zo min mogelijk beperkingen zullen ontstaan, zonder afbreuk te doen aan het belang van cultuurhistorie.

Documenten
Nota cultuurhistorisch beleid gemeente Neerijnen 2014
De volgende bijlagen maken onderdeel uit van het cultuurhistorisch beleid:

 

  1. Archeologische waarden- en beleidskaart voor het grondgebied van de gemeente Neerijnen (Vastgesteld op 25 september 2008),

  2. Erfgoedverordening,

  3. Monumentenlijst,

    1. 3.1 Gemeentelijke monumentenlijst,

    2. 3.2 Rijksmonumentenlijst,

    3. 3.3 Redengevende beschrijvingen gemeentelijke monumenten,

    4. 3.4 Overzicht aanwijzingsbesluiten,

    5. 3.5 Overzicht beëindiging bescherming gemeente en rijk met beschrijvingen,

    6. 3.6 overzicht verdwenen monumenten,

    7. 3.7 Beschermd dorpsgezicht Neerijnen – Waardenburg.

  4. Kadastrale kaarten 1826,

    1. Gemeente Est en Opijnen 1826 bestaand uit zes kaarten,

      • Overzicht,

      • Sectie A Estsche Veld,

      • Sectie B Est,

      • Sectie C Opijnen eerste blad,

      • Sectie C Opijnen tweede blad,

      • Sectie D Uiterwaard.

    2. Gemeente Haaften 1826 bestaand uit twaalf kaarten,

      • Overzicht,

      • Sectie A Hellouwsche Veld eerste blad,

      • Sectie A Hellouwsche Veld eerste blad,

      • Sectie B Dorp Hellouw eerste blad,

      • Sectie C Hellouwsche Waarden,

      • Sectie D Haaftensche Waarden,

      • Sectie E Dorp Haaften,

      • Sectie F Haaftensche Veld,

      • Sectie G Tuil eerste blad,

      • Sectie G Tuil tweede blad,

      • Kaart der rivier de Waal.

    3. Gemeente Ophemert 1825 bestaand uit tien kaarten,

      • Overzicht,

      • Sectie A Zennewynen eerste blad,

      • Sectie A Zennewynen tweede blad,

      • Sectie B De uiterwaarden,

      • Kaart der rivier de Waal,

      • Sectie C Abtsakker,

      • Sectie D De Liverey,

      • Sectie E De Steendert,

      • Sectie F De Bulkheuvel,

      • Sectie G Ophemert.

    4. Gemeente Varik en Heesselt bestaand uit zes kaarten,

      • Overzicht,

      • Sectie A Het Varikscheveld,

      • Sectie B Varik,

      • Sectie C De Uiterwaarden,

      • Sectie D Heesselt,

      • Kaart der rivier de Waal.

    5. Gemeente Waardenburg bestaand uit tien kaarten,

      • Overzicht

      • Sectie A Broek,

      • Sectie B Molenveld eerste blad,

      • Sectie B Molenveld tweede blad,

      • Sectie C Pekdel,

      • Sectie D Neerijnen eerste blad,

      • Sectie D Neerijnen tweede blad,

      • Sectie E Uiterwaarden,

      • Sectie E Kaart van rivier de Waal,

      • Sectie F Waardenburg.

  5. Kaart Ciuitas Bommelia 1612 door Willem Jansz. Blaeu te Amsterdam,

  6. Kaart Bommel Jan Janszoon Orlers 1615,

  7. Kaart Bommelia Obsessa Joan Blaeu 1782,

  8. Prent Bommel door den Admirant Belegert en door Prins Maurits geredt in der Jaere MDXCIX Jan Luyken 1681,

  9. Kaart Saint Andreanum Propagnaglum 1615,

  10. Kaart Bommel Willem Baudartius 1622,

  11. Prent Bommel Willem Baudartius 1622,

  12. Kaart Tetrarchia Ducatus Gelriae Neomagensis 1664 Atlas Van Loon,

  13. Prent De Stad Bommel A. de Haan Tiron 1740,

  14. Prent Bommel Jan Peeters Gaspar Bouttats 1674,

  15. Tiendkaart 1714 Varik,

  16. Kaart Bachiene 1759,

  17. Kaart 550 R Waardenburg (1887),

  18. Kaart 550 L Haaften (1887),

  19. Tijdslijn geschiedenis,

  20. Advies Monumentencommissie 5 maart 2013,

  21. Overige beleidsstukken met betrekking tot cultuurhistorie.

    1. Cultuurhistorisch beleid 2009 – 2023,