Artikel Over de gemeente

 

De verschillende gezichten van Neerijnen

Hoewel alle dorpen al heel lang bestaan is de geschiedenis van de gemeente Neerijnen is nog relatief kort. Op 1 januari 1978 zijn de voormalige gemeenten Haaften, Waardenburg, Est / Opijnen, Varik en Ophemert (inclusief een klein deel van het buurtschap Zennewijnen) samengevoegd tot een nieuwe Waalgemeente: Neerijnen.

Bevolkingsopbouw

In 2016 zijn:

  • 152 kinderen geboren;
  • 82 inwoners overleden;
  • 64 mensen geïmmigreerd;
  • 56 inwoners geëmigreerd; 
  • 504 inwoners verhuisd uit de gemeente;
  • 581 mensen in de gemeente komen wonen.

In Neerijnen woonden op 31 december 2016 12.349 mensen, een stijging van 1,87% ten opzichte van begin 2016. Verdeeld over de 11 kernen is dat:

Dorp Aantal inwoners 
Est
Haaften
Heesselt
Hellouw
Neerijnen
Ophemert
Opijnen
Tuil
Varik
Waardenburg
Zennewijnen
578
2673
432
1015
490
1679
1176
951
1000
2342
13

Geografie

De gemeente Neerijnen ligt in het westelijke deel van de Betuwe en is een onderdeel van de Tielerwaard, het landschap dat tussen Gorinchem en Tiel wordt omsloten door de Waal en de Linge. De gemeente is 73 vierkante kilometer groot en vrijwel alle dorpen, alleen Est vormt een uitzondering, liggen langs de oevers van de Waal. In het westen grenst de gemeente aan de gemeente Lingewaal, in het oosten de gemeente Tiel, terwijl de noordgrens wordt gedeeld met de gemeente Geldermalsen.

De gemeente Neerijnen bestaat uit 10 dorpen, te weten (van west naar oost): Hellouw, Haaften, Tuil, Waardenburg, Neerijnen, Est, Opijnen, Heesselt, Varik en Ophemert én een deel van het buurtschap Zennewijnen. Elk dorp heeft duidelijk een geheel eigen gezicht, hoewel alle dorpen vrij dicht bij elkaar liggen. De geschiedenis van de verschillende dorpen vindt u ook op deze site:


Gemeentewapen en gemeentevlag en -logo
 
Gemeentewapen   Vlag Neerijnen
   Logo Neerijnen 1 05-03-2012


Oorsprong/verklaring

Het wapen is opgebouwd uit elementen van de opgeheven gemeentes, namelijk de leeuwekopppen uit het wapen van Varik, het paalvair is afgeleid van het wapen van de familie De Cocq van Haaften en kwam voor in de wapens van Haaften, Ophemert, Est ca. en Waardenburg. De zalmen symboliseren de vroeger belangrijke zalmvisserij.

Het eerste wapen dat werd ingediend, werd afgewezen door de Hoge Raad van Adel vanwege het overladen effect. De kwartieren II en II luidden namelijk als volgt: "In sinopel een dwarsbalk, waaruit een uitkomende zalm, en van onderen vergezeld van een takje van een appelboom, waaraan 2 bladeren en een appel, alles van zilver." De appel zou de fruitteelt symboliseren, de dwarsbalk de Waal.
De gelijknamige heerlijkheid werd door de Hoge Raad van Adel bevestigd in het gebruik van het volgende wapen : "In keel 3 palen van paalvair en een schildhoofd van goud, beladen met 3 schuinlinks geplaatste hamers van sabel." Dit wapen werd door de nieuw opgerichte gemeente in 1978 niet bij het ontwerp betrokken.

Bron site: International Civic Heraldry (Internationale Overheidsheraldiek)
Literatuur: Bontekoe, 1979

 

Monumenten

Ieder dorp of buurtschap kent een rijke historie die soms al vele eeuwen teruggaat. De vele historische gebouwen in de gemeente zijn hier de getuige van. In de zestiger jaren heeft het Rijk ruim veertig panden aangewezen als beschermd rijksmonument. Sinds de jaren tachtig heeft de gemeente ook er nog eens een aantal op de monumentenlijst geplaatst. Het Rijk heeft in 2001 een aantal panden uit de periode van 1850 - 1940 aan de rijkslijst toegevoegd. Hierdoor heeft de gemeente Neerijnen op dit moment 96 rijksmonumenten en 148 gemeentemonumenten.
Het rijksmonumentenregister kunt u online raadplegen. Hier kunt u ook een registerblad met de redengevende beschrijving downloaden. Dit rijksregister is actueel.

Meer informatie over het landgoed en kasteel Neerijnen.

 

Boerderij uit Varik

In 1963 is een boerderij uit Varik overgebracht naar het Nederlands Openluchtmuseum In Arnhem. In deze boerderij is te zien hoe het boerenbedrijf oorspronkelijk plaatsvond. Informatie over deze boerderij kunt u vinden op het internet www.openluchtmuseum.nl.

 

Regionaal Archief Rivierenland

Wilt u verder onderzoek doen naar de historie van onze gemeente, dan kunt u contact op nemen met het Regionaal Archief Rivierenland

Bezoekadres:

  • J.S. de Jongplein 3
  • 4001 WG Tiel

Postadres:

  • Postbus 169
  • 4000 AD Tiel 

Telefoon: 

  • (0344) 612 230

Website:

doc